|
Manyasın
Coğrafi Özellikleri:
Coğrafi Konum : Manyas, Türkiye’nin kuzeybatısına düşer. Marmara
Bölgesinin sınırları içindedir. Manyas;
Doğusunda : Bandırma, Susurluk
Batısında : Gönen, Balya
Kuzeyinde : Manyas Gölü
Güneyde : Balya ve Balıkesir ile çevrilmiştir.
Manyas, coğrafi yapıdan da faydalanılarak hakim tepe üzerine
kurulmuştur. Gelişme alanları ise merkezden Bandırma-Balıkesir
karayolu ve Gönen-Susurluk (kuzeybatı - güneydoğu) aksı üzerinde
yer almıştır. Yapılaşmanın fazla olmaması ve kentin statik
özelliğe sahip olmasi bu konuda fikir yürütmeyi
zorlaştırmaktadır. Buna rağmen yerleşmenin radyo-konsantrik bir
gelişme gösterdiği söylenebilmektedir. Merkez doku, genelde 2-3
katlı kangir ve betonarme yapılardan oluşan bitişik nizam
yapılaşmanın hakim olduğu dokudur. Alan olarak çok az bir
alankaplayan bu doku, ticaret fonksiyonunun kullanımına aittir.
Bu alan dışında kalan bölgelerde kangir yapı malemesinin ağır
bastığı, tek katlı yapıların ağırlıkta olduğu, konut kullanımlı
ayrık nizam ve düzenli bir yapılaşma hakimdir.
Arazi yapısı: Manyas bölgesinin arazisi yer yer düzlük
olup,genellikle güneybatı ve değişik istikametlerde silsile
şeklinde dağlar yer almaktadır. Ova içinde kısmen küçük
tepecikler şeklinde arazi kabarıntıları mevcuttur. Mevcut
arazinin %65 ova,%35 de dağlıktır. Engebeleri Manyas gölünün
güney kıyılarından başlayıp güneye doğru hafifçe yükselen geniş
ovanin güney kismi fundalik ve yüksek olmayan daglik bir arazi
ile nihayet bulur.
Manyas’ın güney ve güneybatı kısımları, dağlık araziyle
çevrilidir. Önemli dağları Keltepe, Süreyya ve Ketenlik’tir.
Bölgenin en yüksek noktası Keltepe (gel çal) (881 m)'dir.
Bölgenin güneyini kaplayan Sülara dağı ise 600 m'yi geçmeyen
yayvan ve adeta yüksek bir ova niteliği arzeden dağlık arazidir.
Gerek gel çak gerekse Sülara dağı birbirinden ayrılmayan ve yak
diğerini tamamlayan araziler olup bir çok yerleri orman
hüviyetini kaybetmiş, fundalik halini almiş, pinar davulgu ve
benzeri bodur bitkilerle kaplıdır. Tamamen özelliğine uygun
olarak isimlendirilmiş bulunan Kel tepe tamamen çıplak olup
yamaçları meşe, ve kayın ormanları ile örtülüdür. Sülara dağı
meşe ve kayın ormanları ile kaplıdır. Manyas bölgesinde genel
olarak yayla mevcut olmayıp, dağ köyleri yayla olarak
nitelendirilmektedir. Bölgede önemli mağaralar yoktur. Bununla
birlikte özellikle dağlık kesimlerde BOĞAZPINAR ve SOĞUKSU
köyleri yakınlarında ufaklı tefekli mağaralar mevcuttur.Fakat bu
mağaralar yaşamaya elverişli değildir. Mağaraların giriş ve
çıkışları aynı yerden olup tabii mağaralardır.
Ovaları : Manyas bölgesi genellikle düz bir alan üzerinde
kuruludur. İlçe merkenin kuzey tarafına doğru,bölgeyi MANYAS
gölü kıyıları kaplar.Ovanın sınırı doğuda KIZIKSA kasabası ile
SALUR kasabasına kadardır. Manyas Ovası : 110 m2'yi bulan geniş
ve çukur bir ovadır. Denizden yüksekliği 60 m'yi bulur. Ovayı
bol alüvyon getirerek verimli hale koyan Kocaçay ve Manyas
Gölüdür.En verimli ova bölgeleri ise Kocagöl, Kızıksa, Salur,
Hamamlı, Deydin ve Bölceağaç köylerinin meskun bulunduğu göl
kıyısı bölgeleridir. Bu ovalar, güney tarafından alüvyonların
gölün bu günkü seviyesine göre birikmesinden meydana gelmiştir.
Güneye dogru meyli 4/100 kadardir.
Bölgenin Çay ovaları ise Kayaca, Çavuş, Dere, Hacıyakup, Darıca,
Işıklar, Değirmen Boğazı, Dura köylerinin meskun bulunduğu
kocaçayın iki kıyısını yeşkil eden mahallerdir. Kocaçayın her
yıl taşması ile kıyıların pek kıymetli alüvyon burakır ve
toprağı değerlendirir.
Kocaçayın taşması etrafındaki köylerin hayatını tehdit
eder.Arazilerin yaz ortasına kadar ziraat edilemeyecek hale
getirir. Birçok yerlerde de bataklık ve sazlıkların
oluştururdu.1948 yılında göle kadar iki tarafına setler yapılara
bunun önüne geçilmiştir.
İklimi : Kışın (-3), yazın (+35) dereceyi aşmayan sühunet
miktarı görülür. Yıllık yağış miktarı ortalama (6,3) kg.
kadardır. Rüzgarlar en fazla lodos ve poyrazından eser, kışın
karayel kar getirir. İlk baharda umumiyetle tatkız geçer. Mart
ve Nisan ayları üşütür. Buna karşın sonbahar hem uzun, hem pek
hoş olur. Kış çoğunlukla Şubat ve Mart aylarında hüküm sürer.
Bölgenin güneyindeki yüksek kesimler ve vadiler, ilkbahar,
sonbahar ve kış aylarında kısmen sislidir. Bölgede hakim rüzgar
yaz aylarında lodos ve diğer aylarda poyrazdır.Kışları ılıman
olduğundan yüksek kesimler haricinde kar çok nadir
yağar. Bölgede yaz ayları hariç dağ köyleri olan yayla, Erecek,
İrşadiye ve Koçoğlu köylerinin yolları kısa sürelide olsa kar
nedeni ile kapanabilmektedir.
Akarsuları : MANYAS'a bağlı BOĞAZPINAR ve SOĞUKSU köyleri
arasında köyün güneyinde bulunan MÜRVETLER çayı, ayrıca MANYAS
gölünden KARACABEY-ULUBAT gölüne dökülen KOCAÇAY mevcuttur.
ÇAKIRCA köyünde ise KURUDERE çayı bulunmaktadır.
Gölleri : Kuzeyde ilçe merkezine 10 km. mesafede Manyas Gölü
bulunur.
Tektonik göller grubuna giren Manyas Gölü, yaklaşık olarak 192
kilometre karelik yüzölçümü ile ülkemizin altıncı; Marmara
bölgesinin ikinci büyük gölüdür. Gölün doğu-batı doğrultusundaki
uzunluğu 19 km, kuzey-güney doğrultusundaki genişliği ise 11
km’dir. Su yüzeyi denizden 15-16 metre kadar yüksek olan gölün,
ortalama derinliği ise bir ile iki metre arasında değişmektedir.
Gölün en derin yeri ise kuzeyde olup, beş metreyi bulmaktadır.
Gölü besleyen akarsuların taşıdığı alüvyonlar, erozyon ve
yaşanan kirlilik nedeniyle derinliğini hızla yitiren göl,
güneyden Kocaçay ile kuzeyden gelen Sığırcı Deresi’nden
beslenirken; Marmara Denizi’ne dökülen Karadere ile de göl doğal
su dengesini korur. Kendisine karışan çay ve derelerin etrafına
setler yapılmış olup ovaya yayılmakta ve dağlardan indirdikleri
alüvyonları doğrudan doğruya göle götürdüklerinden, göl süratle
dolmaktadır. Kışın taşan gölün çekilmesiyle arazide bıraktığı
alüvyonlar sayesinde (kazak fasulyesi) adı verilen iri taneli
fasulye ve diğer yazlık ürün (mısır, ayçiçeği, şekerpancarı)
yetiştirilir.
Zamanında doğal yaşamı oldukça zengin olan ve değişik yirmi
çeşit balığı barındıran gölde başlıca sazan, yayın, turna,
tatlısu, kefali, çakmak, kavinne, acıbalık, kızılkanat yanısıra
bol miktarda bulunan kerevitten bugün bir çok balık yok olmuş
durumdadır.
64 hektarlık Kuş Cenneti ise Gölün mevcut doğal güzelliğini
tamamlayan, doğal bir park alanıdır.
Barajlar : HACIOSMAN köyü ve ÖREN köyü arasında bulunan bölgede
KOCAÇAY üzerinde elektrik sulama ve sel-taşkınını önlemek için
yapılmakta olan MANYAS baraj inşaatı halen devam etmektedir
İçme Suyu Kaynakları: Bölge su kaynakları yönünden oldukça
zengin olup hemen hemen her köy civarında içme suyu temin edecek
su kaynağı mevcuttur. Özellikle BÖRÜLCEAĞAÇ köyündeki GÜRGENDERE
kaynağı kendi köyünün su ihtiyacından başka SALUR ve KIZIKSA
kasabalarında içme suyu sağlar. KUNDAKÇI çeşmesi ise ÇAVUŞ ve
DERE köylerinin içme suyu ihtiyacını karşılar. Bölge göl
seviyesi ile aynı hatta bulunmasından dolayı artezyen ve
hidrofor ile bağ,bahçe sulamalarını bu şekilde çıkartılan su ile
giderirler. Ayrıca köylere giden yol güzergahlarında da çeşmeler
bulunmakta, buralardan yaz kış içme suyu temin edebilme imkanı
bulunmaktadır
Bitki Örtüsü : Manyas bölgesi verimli topraklara sahiptir.
Arazinin 22.466 hektarlık kısmı tarladır. 6.300 hektar
çayır-mera, 8.400 hektar verimsiz toprak, 2.400 hektarlık kısmı
ise bağ meyvalık sebze ve dutdur. 20.000 hektarlık kısmı
ormanlıktır. Yurdumuzun her yanında olduğu gibi teknik tarım
ilerlemiştir. Binlerce yıllık görenek ve geleneklerden
kurtularak halk sakinleri makinalı tarım uygulanmaktadır.
Ovalarında pancar, pamuk, ayçiçeği, patates, soğan, kavun,
karpuz bol ekilir ve çok verimli olur. Dağ köylerinde buğday,
çavdar, arpa, mısır, kanan ekilir. Bölgemizde mevcut arazinin
%65'i ovalık %35'i dağlıktır. MANYAS ovası ve MANYAS gölü civarı
çok verimli ve çok bereketli bir toprağa sahip olup bol miktarda
her türlü sebze ve meyve yetiştirilmekdir. Ayrıca dağlık
mevkiinde meşe,kayın,çam,gürgen ağaçları mevcuttur. Çam ağacı
hariç diğerleri yapraklarını dökmektedir.Boyları 3-8 m.arasında
değişmektedir. Görüş mesafesi 50 metre civarındadır. Gizleme ve
örtü imkanı sağlar. |
